Trong nhiều năm qua, quy định miễn thuế giá trị nhỏ (De Minimis) tại các thị trường phát triển đã tạo điều kiện cho mô hình thương mại điện tử xuyên biên giới bùng nổ. Tuy nhiên, việc Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) từng bước siết chặt và tiến tới bãi bỏ cơ chế miễn thuế giá trị nhỏ đang tạo nên một bước ngoặt lớn cho dòng chảy thương mại toàn cầu.
Sự thay đổi này không chỉ làm đảo lộn chuỗi cung ứng vận tải hàng không quốc tế mà còn tiềm ẩn nguy cơ tái định tuyến các dòng hàng hóa giá rẻ sang những thị trường lân cận, trong đó có khu vực Đông Nam Á và Việt Nam.
Động lực đằng sau việc bãi bỏ quy định miễn thuế giá trị nhỏ
Quy chế miễn thuế giá trị nhỏ ban đầu được thiết kế nhằm giảm tải chi phí hành chính và thủ tục thông quan cho các bưu kiện có giá trị thấp. Tuy nhiên, sự phát triển vượt bậc của các nền tảng bán lẻ trực tuyến đã biến chính sách này thành một lợi thế cạnh tranh khổng lồ cho hàng hóa giá rẻ xuyên biên giới.
Từ góc độ của các nhà hoạch định chính sách phương Tây, việc duy trì chính sách miễn thuế giá trị nhỏ đang tạo ra sự bất bình đẳng rõ rệt đối với các nhà bán lẻ nội địa, những đơn vị phải chịu đầy đủ các sắc thuế và chi phí tuân thủ. Bên cạnh đó, thất thu ngân sách và áp lực kiểm soát an toàn hàng hóa qua đường bưu chính cũng là những lý do cốt lõi thúc đẩy các quốc gia xem xét lại điều khoản này.
Ở chiều ngược lại, các nền tảng thương mại điện tử và người tiêu dùng cho rằng việc xóa bỏ cơ chế miễn thuế giá trị nhỏ sẽ làm tăng chi phí mua sắm trực tiếp của người dân, đồng thời gây chậm trễ trong khâu giao nhận do khối lượng kiểm tra hải quan tăng đột biến.
Cú sốc đối với chuỗi logistics hàng không
Logistics hàng không toàn cầu là mắt xích đầu tiên cảm nhận rõ nét tác động từ sự thay đổi này. Trong những năm gần đây, hàng triệu kiện hàng thương phẩm nhỏ lẻ được vận chuyển mỗi ngày bằng đường hàng không nhờ tận dụng ngưỡng miễn thuế giá trị nhỏ để đến thẳng tay người tiêu dùng.
Khi các rào cản thuế quan và thủ tục được thiết lập lại, chi phí vận hành sẽ tăng cao, làm suy giảm động lực vận chuyển bưu kiện nhỏ bằng đường hàng không:
- Tỷ lệ lấp đầy các chuyến bay vận tải hàng hóa chuyên dụng từ các trung tâm sản xuất châu Á có nguy cơ sụt giảm đáng kể.
- Các hãng bay và công ty giao nhận buộc phải cơ cấu lại mạng lưới vận hành để thích ứng với việc hàng hóa chuyển dần sang vận tải đường biển và lưu kho nội địa.
- Lợi nhuận của phân khúc vận tải hàng không chuyển phát nhanh đối mặt với áp lực thu hẹp biên lợi nhuận.
Nguy cơ dịch chuyển dòng hàng và áp lực lên thị trường Việt Nam
Khi cánh cửa miễn thuế giá trị nhỏ tại Mỹ và châu Âu dần khép lại, các nhà sản xuất và chuỗi cung ứng hàng giá rẻ buộc phải tìm kiếm những thị trường tiêu thụ thay thế. Đông Nam Á, với quy mô dân số trẻ và mức độ thâm nhập thương mại điện tử cao, trở thành đích đến tự nhiên cho dòng hàng chuyển hướng này.
Thị trường nội địa Việt Nam đứng trước nguy cơ đón nhận một làn sóng hàng hóa giá rẻ quy mô lớn tràn vào qua các sàn thương mại điện tử xuyên biên giới:
- Các doanh nghiệp sản xuất vừa và nhỏ trong nước đối mặt với sức ép cạnh tranh gay gắt về giá từ các mặt hàng tiêu dùng, thời trang và gia dụng.
- Cơ chế quản lý bưu kiện nhập khẩu giá trị thấp tại Việt Nam cũng đang đứng trước đòi hỏi phải rà soát lại chính sách miễn thuế giá trị nhỏ nhằm bảo vệ cơ sở thuế và tạo sân chơi công bằng.
- Nguy cơ hàng hóa kém chất lượng hoặc không rõ nguồn gốc lẩn tránh kiểm định khi tràn vào thị trường thông qua các đơn hàng nhỏ lẻ.
Trước xu hướng các nước phát triển chấm dứt ưu đãi miễn thuế giá trị nhỏ, bài toán đặt ra cho Việt Nam là tìm điểm cân bằng giữa việc tạo điều kiện cho thương mại điện tử phát triển và việc bảo hộ hợp lý nền sản xuất trong nước. Liệu việc điều chỉnh chính sách thuế nhập khẩu đối với bưu kiện giá trị nhỏ có trở thành xu thế tất yếu cho các thị trường mới nổi?
📍 trinhtiendat.com
🔗 Fanpage: https://www.facebook.com/profile.php?id=100084747521781
🔗 Website: https://trinhtiendat.com/
