Chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ Nancy Pelosi là người quyền lực thứ ba trong chính trường Hoa Kỳ.
Vị trí thứ ba này được đảm bảo bởi luật pháp. Vào thời kỳ đầu thành lập nước Mỹ, Hiến pháp quy định người kế vị của tổng thống chỉ là phó tổng thống, sau này được tăng lên thành hai người. “Đạo luật Kế vị Tổng thống” năm 1947 quy định 16 người kế vị tổng thống, người kế vị thứ nhất là phó tổng thống, và người kế vị thứ hai là Chủ tịch Hạ viện.
Do đó, khi giới truyền thông tiết lộ rằng bà Pelosi có thể đến thăm Đài Loan vào tháng 8/2022, một cuộc tranh luận gay gắt giữa hai bờ eo biển Đài Loan và Thái Bình Dương (giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ) đã bắt đầu.
Tin tức được Financial Times đăng tải vào ngày 19/7. Tờ báo cho biết Chủ tịch Hạ viện Hoa Kỳ, Nancy Pelosi, đang lên kế hoạch cho một chuyến đi đến châu Á vào tháng 8, trong đó bao gồm chuyến thăm Đài Loan.
Vào ngày tin tức được tiết lộ, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Zhao Lijian đã chỉ trích tại cuộc họp báo thường kỳ: bốn vụ việc nghiêm trọng. “(Nếu Pelosi đến thăm Đài Loan, điều đó sẽ) vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc một Trung Quốc và thông cáo chung giữa Trung-Mỹ, gây tổn hại nghiêm trọng đến chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Trung Quốc, ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền tảng chính trị của quan hệ Trung-Mỹ, và gửi đi một thông điệp sai lầm nghiêm trọng cho các lực lượng ly khai ‘Đài Loan độc lập’. “
Vào ngày 21 tháng 7, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Vương Văn Bân, ngoài việc tiếp tục nhấn mạnh lại bốn điểm nghiêm trọng, đã chỉ ra thêm tại một cuộc họp báo thường kỳ: “Nếu Hoa Kỳ kiên quyết đi theo con đường riêng của mình, Trung Quốc sẽ thực hiện các biện pháp hữu hiệu để kiên quyết đáp trả và chống lại . Chúng tôi sẽ làm những gì chúng tôi nói đến cùng.”
Ngày 25/7, lời lẽ của Zhao Lijian thậm chí còn nặng nề hơn khi cho rằng phía Trung Quốc đã “sẵn sàng chiến đấu”. Câu hỏi cuối cùng của cuộc họp báo, một phóng viên Reuters hỏi Zhao Lijian, Trung Quốc đã đưa ra một cảnh báo nghiêm khắc hơn cho các quan chức Mỹ, điều đó có đúng không? Zhao Lijian trả lời: “Sự hiểu biết của bạn là đúng.”
So với thái độ rõ ràng và sự phản đối cứng rắn của Trung Quốc, Mỹ đã xuất hiện một tiếng nói khác. Quân đội Mỹ cho rằng “chuyến thăm Đài Loan” của Pelosi vào thời điểm này không phải là một ý kiến hay. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Price nhắc lại rằng chính quyền Biden vẫn tuân thủ chính sách một Trung Quốc. Một bài báo do Washington Post đăng tải cho rằng nếu Pelosi “thăm Đài Loan” trên một máy bay quân sự, quân đội Mỹ có thể cân nhắc điều động một tàu sân bay hoặc máy bay chiến đấu để hỗ trợ.
Đồng thời, giới truyền thông, các chuyên gia, học giả và các bên liên quan đều đang đồn đoán về những biện pháp mà Trung Quốc sẽ thực hiện để chống lại nếu Pelosi thực sự đến thăm Đài Loan.
Về vấn đề Đài Loan, Zhang Yanting, cựu Phó Tư lệnh Lực lượng Không quân Đài Loan, suy đoán rằng có thể có ba lựa chọn để đại lục đối phó:
- cơ bản nhất là tăng số lượng phi vụ quân sự “quấy rối Vùng nhận dạng Phòng không Tây Nam” , có thể tăng lên 60 đến 80 phi vụ;
- thứ hai là đưa máy bay chiến đấu qua “eo biển”. Rốt cuộc, đất liền chưa bao giờ nhận ra đường trung tâm này;
- thứ ba, Đại lục cũng có thể phân định vùng cấm dẫn đường trên phía bắc của eo biển Đài Loan để tiến hành các cuộc tập trận hải quân và không quân, hoặc
- thứ tư, gửi hàng không mẫu hạm đến vùng biển ngoài khơi phía đông Đài Loan để tập trận.
Về phương diện truyền thông nước ngoài, Bloomberg News đã tóm tắt các biện pháp đối phó mà Trung Quốc có thể thực hiện, bao gồm thứ nhất, điều động thêm máy bay chiến đấu; thứ hai, máy bay chiến đấu băng qua “đường trung tâm eo biển”; thứ ba, máy bay chiến đấu đi cùng máy bay đặc biệt của Pelosi.
Nhân vật truyền thông đại lục Hu Xijin cũng đưa ra lời khuyên của riêng mình.
Theo ý kiến của tác giả bài viết này, Wang Yiwei, nếu Pelosi thực sự đến thăm Đài Loan, phản ứng của Trung Quốc có thể vượt ra ngoài những điều trên. Xét cho cùng, khi tình hình Ukraine đang bế tắc và Mỹ và các nước phương Tây đang phải gồng mình đối phó ở mặt trận phía Tây, Pelosi đã vội vàng gây hấn thêm ở mặt trận phía Đông, và Trung Quốc sẽ có thêm phương án đối phó.
Mỗi cuộc khủng hoảng ở eo biển Đài Loan là một minh chứng cho sức mạnh, quyết tâm và ý chí của tất cả các bên liên quan.
Ví dụ, trong chuyến thăm của Lý Đăng Huy đến Hoa Kỳ năm 1996, đại lục đã phong tỏa các cảng phía bắc và phía nam của Đài Loan thông qua các cuộc tập trận, thể hiện quyết tâm bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của mình.
Lần này, nếu Pelosi đến thăm Đài Loan, sức mạnh và ý chí của Trung Quốc sẽ được thể hiện qua các hành động liên quan sẽ vượt xa so với năm 1996.
Tất nhiên, trước sự phô trương sức mạnh và ý chí như vậy, những người có ý tưởng khác nhau sẽ nhìn thấy và cảm nhận được những triển vọng khác nhau. Những người ủng hộ cho “Đài Loan độc lập” càng cảm thấy tuyệt vọng hơn; những người hy vọng vào sự thống nhất của hai bờ eo biển sẽ thấy hy vọng; những người hy vọng giải quyết vấn đề Đài Loan một cách đơn giản và thiết thực sẽ thấy sức mạnh của đại lục, điều này làm tăng sự háo hức muốn thử.
Theo ý kiến của tác giả, Wang Yiwei, Trung Quốc có những kế hoạch riêng và đủ quyết tâm để giải quyết vấn đề Đài Loan. Mạnh mẽ như Hoa Kỳ, nó cũng không thể mang lại nhịp điệu ở eo biển Đài Loan. Nếu Pelosi đến thăm Đài Loan, các biện pháp đối phó của Trung Quốc một mặt phải là một cuộc phản công mạnh mẽ chống lại Hoa Kỳ, và giáo huấn nghiêm khắc bằng một cú sốc cho các lực lượng đòi “Đài Loan độc lập” trên đảo, đồng thời cố gắng không làm tổn thương người dân trên cả hai bên eo biển.
Làm được ba điểm này là một biện pháp đối phó thành công.
Pelosi, sẽ đến thăm Đài Loan vào tháng 8?
Tác giả: Wang Yiwei, Giám đốc đối ngoại của Economic Observer
Bài viết này được dịch từ tạp chí EEO (link gốc: http://www.eeo.com.cn/2022/0726/545212.shtml)
